Bir Zamanlar “Shirley” Vardı

18 Şubat 2014 | Şerif Antepli | gündelik yaşam

Hollywood’a her gittiğimde, ünlü bulvarın üzerinde mutlaka uğradığım bir kitapçı vardır. Her seferinde raflarındaki kitapların çeşitlendiğini gördükçe, sinema kitaplarının dünyada ne kadar yaygınlaştığına, ilgi topladığına, yatırım yapıldığına tanık olurum. Son gidişimde kapıdan girer girmez masanın üzerindeki sevimli bir yüzün kapak olduğu bir kitap hemen dikkatimi çekti. Sinema dünyasının küçük sevimli yıldızı Shirley Temple ile ilgili bir kitaptı karşımda duran. Bir an için çocukluk yıllarıma gidiverdim. Rahmetli annem güzel bir kız çocuğundan bahsederken “Şirley’e benziyor” derdi. O an, onun sesi, kelimeleri kulağımda çınlayıverdi.

Kitabın sayfalarını özenle çevirirken önce kendisiyle ilgili onlarca özel fotoğraf ile film sahnelerinden alınan karelere rastladım. Birçoğu bilinen fotoğraflardı. Sonraki sayfalar ise Shirley ile ilgili yapılan müthiş koleksiyon ürünlerinden görüntülere ayrılmıştı. Kendisinin kapak olduğu dünyanın birçok ülkesinden dergiler, gazete kupürleri, oyuncak bebekler, takvimler, porselen ve seramik tabaklar, sakız, çikolata kartları, afişler, neler neler… Gözlerim sayfalarda dolaşırken her halde hiçbir yıldız için böylesine bir koleksiyon birikiminin yapılmadığını düşünüyordum.

Bu güzel çalışmayı kütüphanemdeki yeri için alırken içindeki birçok fotoğrafı da sizlerle paylaşmaya karar vermiştim.  Biz koleksiyoncular, koleksiyon yapmanın sonu olmadığını biliriz. Dünyanın birçok koleksiyoncusunda bulunan bu güzel objelerin bazı görüntülerini bu harika kitabın sayfalarından alarak sizlere sunuyorum.

Dilerseniz biraz da Shirley Temple ile ilgili bilgilerimizi hatırlayalım. 23 Nisan 1928’de California’nın Santa Monica Kentinde doğdu. Üç yaşında bale dersleri almaya başladı. Dört yaşına gelmeden, sınıf arkadaşları arasında tek makara filmleri serisinde görünmek üzere seçildi. “Baby Burlesks- Bebek Burlesks” adlı bu seri, kadın başoyuncu rollerini oynayan Marlene Dietrich ve diğer ünlü yıldızları taklit eden Shirley ile zamanın popüler filmlerinden oluşuyordu. Hemen sonra uzun metrajlı filmlerde küçük rollerde oynamaya başladı. İlk 1934’de “Stand up and Cheer – Ayağa Kalk ve Tezahürat Yap” filminde takdire şayan oynadığı bir şarkı ve dans rolüyle dikkati çekti. Fox hemen kendisi ile kontrat yaptı. Böylece çok kısa süre içinde popülerliğin doruklarına ulaşmıştı. Çocuk yıldız olarak, ilk yılının sonunda ‘1934 yılı boyunca beyazperdeye üstün katkılarına’ minnettarlık düşüncesiyle özel bir Akademi Ödülü aldı.

Sekiz yaşına geldiğinde hayranlarından kendisine 135 000 adet oyuncak gönderildiği söylenir. 1938’de bütün diğer Hollywood yıldızlarının üstüne, bir numaralı gişe cazibesi olarak çıkmıştı. Gamzeleri ve bukle bukle saçlarıyla bu çok sevimli oyuncak bebek, 1930’ların depresyon yıllarında insanlara umut veren bir ışık olmuştu. Başarılarının doruğunda, ulusal bir endüstriydi artık o.  Her anne küçük kızlarını ona benzetmeye çalışırken, kız çocukları da onu taklit etmeye çalışıyorlardı. Bütün endüstri Shirley Temple fenomeninin üzerinden gelişti; Oyuncak bebekler, elbiseler, boyama kitapları, kartpostallar vb.

Ondan önce ve sonra hiçbir çocuk yıldız bu kadar muazzam popülerliğin tadını çıkaramadı. Dahası hiçbir aktris, bir dansçı ve şarkıcı olarak daha geniş alanda doğal yeteneklerini sergileyemedi. Ancak 1940’ta popülaritesini kaybetmeye başladı. İki başarısız filmden sonra Fox kontratı iptal etti. MGM ile bir film için anlaştıysa da başarılı olamadı. 40’lı yıllarda çeşitli stüdyoların filmlerinde görülmeye devam etti. Fakat o filmlerinde önceki yıllardaki çocuk olarak sahip olduğu cazibeyi genç ve saf olarak devam ettiremedi.

1958 ve 1960 yıllarında kendisi ile ilgili iki TV programı yapıldı. Sonuçları iyi olmadı. 1960’ların sonunda siyasete girdi. 1960 yılında başkan Nixon tarafından Birleşmiş Milletler Teşkilatına ABD temsilcisi olarak atandı. 1974’den 1976 yılına kadar Gana’da ABD büyükelçisi olarak görev yaptı. 1989’da ise Başkan George Bush onu Çekoslovakya büyükelçisi olarak atadı.

Türk sinema seyircisinin kendimize özgün söylemiyle unutulmaz ‘Şirley’inin filmlerini yine Türkçe adları ile anımsayalım: 1930’larda Küçük Bayan Marker, Şimdi ve Her Zaman, Küçük Albay, En Küçük Asi, Heidi, Yüzbaşı January (TV), Zavallı Zengin Kız (TV), Küçük Bayan Broadway, Küçük Prenses (TV). 1940’larda; Mavi Kuş, Kathlen, Balayı, Zamane Kızı, Kan Kalesi, Bay Belvedere Koleje Gidiyor, Baltimor Macerası…

Shirley Temple, 1945 yılında evlendiği John Agar’dan 1950 yılında boşandı.  Aynı yıl evlendiği Charles Black ile eşinin 2005 yılındaki ölümüne kadar evli kaldı. Üç çocuk annesi olan Shirley geçtiğimiz günlerde (10 Şubat 2014) San Francisco’da hayatını kaybetmiştir.

*Bu yazı ilk kez Collection dergisinin 29 sayısında yayımlanmıştır.

The following two tabs change content below.
Şerif Antepli 6 Haziran 1948’de İzmir’de doğdu. İzmir Gazetecilik Yüksek Okulu’nda okurken Ege Ekspres ve Yeni Asır Gazetelerinde çalıştı. 1983-1994 yıllarında ortağı olduğu Rönesans Şirketler Grubunda Çağdaş Büro, Karizma, Eğitimde Bilgisayar, Sezon, Trade With Turkey, Medica ve Bilgisayar Magazin dergilerini çıkardı. 1995 yılında ANT Yayıncılık’ı kurarak zaman içerisinde Bilgisayar Gazetesi, Fotoğraf Dergisi ve Photo Digital ve Riskonomi Dergilerini yayınlamaya başladı. Geçen yıllar boyunca filateliye ve koleksiyonculuğa ilgisi artarak gelişen Antepli, filatelik materyallerin yanı sıra yüksük, kadeh, kaşık ve minyatür içki şişesi gibi daha birçok konuda koleksiyon yapmaktadır. Türkiye’de koleksiyonla ilgili sürekli bir dergi çıkmamasını kendine görev kabul ederek üç aylık periyotla yayınlanan Collection Dergisi’ni 2000 yılında hayata geçirdi. İki yıl sonra da koleksiyoner dostlarıyla birlikte Collection Club’ü kurdu. 1995’de ilk ve 2010’da da ikinci kez Filateli’de Sinema ve Sinema’nın Büyüsü adlı kişisel koleksiyon sergileri açtı ve bu sergilerin kitaplarını yayınladı. İstanbul’un yüzleri dizisi içinde yer alan “İstanbul’un 100 Koleksiyoneri” adlı kitabı hazırladı. 2011 yılında Taksim’de “Filateli’de İletişim” adlı kişisel pul sergisini açtı, aynı adla kitabını yayımladı. TRT Belgesel Kanalı için Kadir İrfan Yalın ile birlikte Bitmeyen Tutku: Koleksiyon Programını hazırladı. Çalışmalarıyla ilgili olarak başta TRT olmak üzere 25 civarında TV ve Radyo programına konuk olan Antepli, halen Collection ve Fotoğraf Dergilerini yayımlıyor ve Collection Club Başkanı olarak koleksiyonla ilgili sergi ve kültürel çalışmalara devam ediyor. www.serifantepli.com

Son Yazıları Şerif Antepli (Tüm Yazıları)

Bu yazıyı beğendiniz mi? Lütfen Paylaşın!

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir